27
ოქტომბერი, 2020 სამშაბათი
08:13 PM
ანალიზი და მოსაზრება - სხვა
გრატიაშვილი დავითი | 07 მარტი 2014

                ერის სირცხვილი და დღემდე მოუშორებელი ლაქა

      გიორგი ბერბიჭაშვილის 1941 წლის 4 ნოემრის საბრალდებო დასკვნის მიხედვით, 1907 წლის 30 აგვისტოს, სათანადო მუშაობის ჩატარების შემდეგ, ბანდიტთა ჯგუფმა მეფის ოხრანკის პირსისხლიანი ჯაშუშის,დიმიტრი ჯაშის ხელმძღვანელობით სისრულეში მოიყვანა იმავე ოხრანკის დავალება და საქართველოს გამოჩენილი საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტიდა მწერალი ილია ჭავჭავაძე სიცოცხლეს გამოასალმა. ისტორიკოს ვახტანგ გურულის თქმით, ეს არ ყოფილა არც ძარცვა და არც უკმაყოფილო გლეხობის შურისძიება. მაშ, რა მიზეზით მოკლეს ილია?

   თამარ ზურიაშვილი, ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო მუზეუმის დირექტორი: ,, ილია არჩეული იყო სახელმწიფო სათათბიროს წევრად. პეტერბურგში ყოფნის დროს ერთ–ერთ სხდომაზე სიტყვითაც გამოვიდა ადამიანთა სიკვდილით დასჯის წინააღმდეგ. იმდროინდელ პეტერბურგში ეს მეხის გავარდნის ტოლფასი იყო, რადგანაც სტოლიპინის რეაქცია მძვინვარებდა, ყველა კუთხეში სახრჩობელა იდგა, ყველა კუთხეში ადამიანი იყო ჩამომხრჩვალი და იმ პერიოდის  რუსეთში ასეთი აზრის გამოთქმაც კი ისევ სახრჩობელას უდრიდა. ილიას მიერ წარმოთქმული ფრაზა მოარული გახდა მთელ ევროპაში: ,, ჩვენ არ მიგვიცია ადამიანებისთვის სიცოცხლე და არც უფლება გვაქვს წავართვათ იგი მათ" –თქვა მან და ადამიანთა უფლებებისთვის დაიწყო ბრძოლა. წლების განმავლობაში ვამბობდით, რომ სწორედ ეს იყო გადამწყვეტი მიზეზი ილიას მკვლელობისა და რომ ის მეფის დაქირავებულმა ოხრანკამ მოკლა, რომელშიც ქართველები მონაწილეობდნენ. ქართველებმა კი მოკლეს, მაგრამ მეფის დაქირავებული ოხრანკაც იყო გარეული და ბევრი სხვაც. პეტერბურგში ყოფნის დროს, ილიამ მოახერხა ისეთი რამ, რაც ძალიან გვიან გახდა ცნობილი ფართო მასებისთვის ,მათ შორის ჩვენთვისაც. ილია შევიდა ნიკოლოზ მეორესთან აუდიენციაზე. ნიკოლოზ მეორე საკმაოდ დიდ პატივს სცემდა ქართველობას და ილიასთვის უარი არ უთქვამს შეხვედრაზე. ისინი საკმაოდ დიდი ხანი საუბრობდნენ. როგორც ცნობილია, ილიამ მეფე ხელმეორე აუდიენციაზეც დაიყოლია, რომ უფრო  გარკვევით ესაუბრათ საქართველოს დამოუკიდებლობასა და ეკლესიის ავტოკეფალიაზე. ილია თებერვალში წამოვიდა რუსეთიდან,რადგან იქ ზამთრის გატარება  მისთვის სიკვდილს უდრიდა,  ყვარელში ჩამოსვლა კი სიცოცხლის ახალი ძალების შეძენას. პეტერბურში ილიას ურჩიეს, რომ არ ჩამოსულიყო საქართველოში. ვიღაცებმა ალბათ იცოდნენ, რომ რაღაც ცუდი მზადდებოდა მის წინააღმდეგ. ილია ჩამოვიდა თავადაზნაურობასთან მოსათათბირებლად, რადგან სწორედ მათთან ჰქონდა  შეთანხმებული, თუ რა თემაზე უნდა ესაუბრა ნიკოლოზ მეორესთან. მან ბევრი საქმის მოგვარება მოაწრო, მაგრამ ეს საქმეები გაჩერებული დარჩა ,რადგან აღარავის უნდოდა მისი გაგრძელება. ზოგმა ილიაში დაინახა მომავალი პრეზიდენტი და ვიღაცას პრეზიდენტობაში შეუშალა ხელი, ზოგმა გაწითლებული საქართველო ვეღარ დაინახა და მათ ერთად  გადაწყვიტეს მოეკლათ ილია,რასაც დაერქვა ერის სირცხვილი და დღემდე მოუშორებელი ლაქა.“

 

   ბერბიჭაშვილი დაკითხვების დროს კატეგორიულად უარყოფდა ბრალდებას ჭავჭავაძის მკვლელობაში მონაწილეობის შესახებ. ბრალდებული ძიების პროცესში არ იჩენდა გულწრფელობას და ყოველმხრივ ცდილობდა ძიების დაბნევას არასწორი და ცრუ ჩვენებების მიცემით. შემდეგი დაკითხვების პროცესში ბერბიჭაშვილმა თავი დამნაშავედ სცნო იმაში, რომ იგი სხვებთან ერთად მონაწილეობდა ჭავჭავაძის მკვლელობაში, ამრიგად ბერბიჭაშვილის აღიარებით დადასტურებულია, რომ იგი ერთ–ერთი აქტიური მონაწილეა მწერალ ილია ჭავჭავაძის მკვლელობაში. დადასტურებულია აგრეთვე ისიც, რომ ეს მკვლელობა მთლიანად მოწყობილია მეფის ოხრანკის მიერ.

   ძიების შემდეგ არქივში აღმოჩნდა მასალა, რომელზეც ჩაწერილია სტენოგრაფისტი ქალი.ის ილია ჭავჭავაძის მკვლელობის სასამართლო პროცესს ესწრებოდა,თუმცა არ მისცეს საშუალება ჩაეწერა მთელი სასამართლო პროცესი. ქალბატონმა სასამართლოდან გამოსვლის შემდეგ დეტალურად ჩაიწერა ყველაფერი,რაც ახსოვდა.

სტენოგრაფისტი  ამბობს, რომ ,,სოციალ-დემოკრატებმა ბრმა იარაღად გამოიყენეს ბერბიჭაშვილი და დანარჩენი მონაწილეები, ჩაუტარეს აგიტაცია, ილია წყალს გიწყვეტთ, მემამულეა, წურბელაა და ასე შემდეგ და მიაღწიეს იმას, რომ მოაკვლევინეს ის.

   როგორცმკვლევარისიმაშვილიაღნიშნავს, ბერბიჭაშვილისმიერმიცემულიჩვენებებიდანრთულიასწორიანალიზისგაკეთება. ბერბიჭაშვილიმისმიერდასახელებულფაქტებსხშირადცვლიდადაუარყოფდა. მკვლევარებისგარკვეულინაწილიფიქრობს, რომილიაჭავჭავაძესგიგლაბერბიჭაშვილმაესროლა, მაგრამამისთაობაზეეჭვსბადებსმთელირიგიარემოებები. გიგლაბერბიჭაშვილიხშირადამბობდა: ,,ილიაშუბლშიმემოვარტყიბერდანისტყვია.” 1907 წლის 31 აგვისტოსდუშეთისმაზრისექიმის,ალექსანდრეიაშვილის მიერგვამისგაკვეთისშედეგადდადგინდა, რომილიასმიყენებულიჰქონდაერთიგამჭოლიჭრილობამკერდში, რამაცგამოიწვიაგულისდაზიანება. ილიაჭავწავაძესშუბლზეარსებულიჭრილობაბლაგვისაგნითჰქონდამიყენებული. ამმასალებისსაფუძველზეთენგიზსიმაშვილიფიქრობს, რომგიგლაბერბიჭაშვილსილიასათვისტყვიაარუსვრია

   თენგიზსიმაშვილი: ,,გიგლაბერბიჭაშვილიაშკარადცრუობდა, როცაამბობდა ილიასტყვიაშუბლშიგავარტყიო. სინამდვილეშიკიილიაჭავჭავაძესშუბლშიცეცხლსასროლიიარაღისკონდახიჰქონდაჩარტყმულიდაარატყვიამოხვედრილი. ამასდოკუმენტებიადასტურებს. ვვარაუდობ, რომ  გიგლაბერბიჭაშვილმასულთმობრძავილიასორჯერჩაარტყაკონდახითავში. ილიაჭავჭავაძისმკვლელობისგამოძიებისმასალებიდანჩანს, რომმკვლელობისმომენტში,წიწამურში,ტრაგედიისერთერთიმონაწილე,პავლეფშავლიშვილი,ილიასეტლისგამოჩენისასნიშნისმიცემისფუნქციასასრულებდა. ის, როგორცნიშნისმიმცემი, ილიაჭავჭავაძესპირველივერესროდა.  ილიკოიმერლიშვილისთანამედროვეებისმოგონებებიდანდამისი ,,საგმიროსაქმეებიდანკარგადჩანს, რომისპირველიისროდატყვიასდასწორუპოვარიმსროლელიიყო. ვფიქრობ, რომესმკვლელობაცმანჩაიდინა. 

ილიასმკვლელადილიკოიმერლიშვილსპირველიასახელებსჭავჭავაძისმოურავისმეუღლე - დარიაჯაში.

 

  თამარბელქანია, უშიშორებისარქივისყოფილისამსახურისუფროსი, უნივერისტეტისპროფესორი:

 ,,ილისმკვლელობაიმდენადკარგადიყოდაგეგმილი, რომცხადია,ესადამიანიფიზიკურად უნდამოეშორებინათსაქართველოდან.ერთადერთიგამოსავალიმისილიკვიდაციაიყო. ესსაქართვეოსუახლესისტორიაშიპირველიპოლიტიკურიშეკვეთილიმკვლელობაა.ორივეარქივიგახსნილიადაზუსტადშეიძებადავადგინოთყველადეტალირამდენიადამიანიდახვდა, სად, რაეცვათ , ხელშრატიპისიარაღებიეკავათ,ვინსადიყოგანლაგებული,მნიშვნელოვანესიდეტალებიცკი,მაგრააქავარიისკიარაავინმოკლა,ანვინდაუკვეთა -მეფისოხრანკამთუბოლშევიკებმა(საქმისარსიდანირკვევარომესბოლშევიკებისდაკვეთაიყო),უბრალოდისმისკითხვა -რატომ? იმიტომ,რომილიაიყოერთადერთიადამიანივინცგლობალურადუპირისპიორებოდაბოლშევიზმს,ესიყოგანათლებულიადამიანი, ავტორიტეტული, გავლენიანი,

მასალების გამოყენების პირობები!
კომენტარები

სტატია ნანახია: 2090 მომხმარებლის მიერ

პარტნიორები
ღონისძიებების კალენდარი
ინტერაქტივი
ვისთან შეხვედრა გსურთ მულტიმედია ცენტრში?
  • ცნობილ ჟურნალისტთან
  • ცნობილ მწერალთან
  • ცნობილ პოლიტიკოსთან
  • სხვა
10300შეფასებაAjax Loader
მსოფლიო მედია
სიახლეების გამოწერა